وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان برنامهای را زیر نام «آگاهیدهی گسترده از قانون امر به معروف» آغاز کرده است. این برنامه در گام نخست از ولایت بامیان آغاز شده و به گفته این وزارت، هدف آن افزایش آگاهی مردم درباره مفاد این قانون است.
اما شماری از فعالان حقوق بشر میگویند که قانون امر به معروف طالبان، بهویژه مادههای سیزدهم و هفدهم آن، زندگی مردم را دشوارتر ساخته و محدودیتهای بیشتری را بر زنان تحمیل کرده است.
بهتازگی و پس از فرارسیدن ماه محرم، محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با حضور در مسجدها و تکیهخانههای ولایت بامیان، آگاهیدهی درباره این قانون را آغاز کردهاند. طالبان هدف این برنامهها را «رعایت اصول دینی» گفتهاند.
در بخشی از گزارش وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان آمده است: «در ماه محرمالحرام، محتسبان وزارت امر به معروف، نهی عن المنکر و سمع شکایات در ولسوالی ورس ولایت بامیان، به هدف افزایش فهم مردم نسبت به قانون امر به معروف، نهی از منکر و رعایت اصول دینی، برنامههایی را راهاندازی کردهاند.»
قانون امر به معروف طالبان در ماه سنبله سال ۱۴۰۳، از سوی هبتالله آخندزاده رهبر طالبان توشیح و در جریده رسمی با یک مقدمه، چهار فصل و ۳۵ ماده پخش شد؛ قانونی که برخی مادههای آن طالبان را به دو دسته تقسیم کرد و دسته مخالفان از ماده هفدهم این قانون که پخش تصویر زندهجان را منع میکند، عملاً خود داری کردهاند.
محمد حسن آخند، رئیس وزیران طالبان، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی، عبدالسلام حنفی، معاون اداری رئیس وزیران طالبان، محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع، سراج الدین حقانی، سرپرست وزارت داخله، و دیگر مقامهای طالبان بر خلاف این قانون ، مرتب تصویر و ویدیو از خود و کارکردهای خود پخش میکنند.
در کابینه طالبان تنها محمد خالد حنفی، سرپرست وزارت امر به معروف و نهی از منکر، ندا محمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی، عبدالحکیم شرعی، سرپرست وزارت عدلیه طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان، تصویر زندهجان را پخش نمیکنند.
برخی از فعالان حقوق بشر میگویند که قانون امر بالمعروف افزون بر شکاف در میان طالبان، بسیاری مادههای آن، مشکلات گستردهای را در تمام عرصههای زندگی مردم ایجاد کرده است.
عبدالاحد فرزام پژوهشگر و فعال حقوق بشر میگوید: «قانون امر بالمعروف طالبان با وضع محدودیتهای شدید بر حقوق و آزادیهای شهروندان، خصوصاً حقوق و آزادیهای زنان مشکلات گستردهای را در تمام عرصههای زندگی مردم افغانستان ایجاد کرده است. این دستورنامه نه تنها باعث تشدید فشار روانی؛ بلکه ترس از بازداشتهای خود سرانه و شکنجه توسط طالبان در جامعه افغانستان شده است.»
شماری از شهروندان میگویند که ماده سیزدهم این قانون، زندگی را بر زنان در افغانستان دشوار کرده است. در این ماده صدای زنان عورت گفته شده است و افزون بر این رانندگان از انتقال زنان بدون محرم منع شدهاند.
برخی از زنان میگویند که پس از این قانون، با محدودیتهای بیشتر روبهرو شدهاند و زنان با مشکلات جدی مواجه هستند.
دیده شده است که پس از تصویب قانون امر به معروف طالبان، روند منع پخش تصویر در تلویزیونهای محلی زیر اداره طالبان در ولایتها گراف صعودی داشته است.
در کمتر از یک سال از عمر این قانون، وزارت امر به معروف طالبان پخش تصویر را در رسانههای پانزده ولایت کشور ممنوع کردهاند؛ ولایتهای که بیشتر زیر نفوذ هبتالله و طالبان قندهاری قرار دارند.
