رسانه بریتانیایی «آنهِرد» گزارش داده است که با گذشت چهار سال از خروج شتابزده نیروهای امریکایی از افغانستان، شواهد تازه نشان میدهد تسلیحات بهجامانده از ارتش ایالات متحده اکنون به دست جهادگران و گروههای تندرو در سراسر منطقه افتاده و در حملههایی از کشمیر تا بلوچستان مورد استفاده قرار میگیرند.
در این گزارش آمده است حجم تجهیزات رهاشده توسط ناتو پس از سقوط دولت پیشین افغانستان بسیار چشمگیر بوده است.
بر اساس برآورد وزارت دفاع امریکا، بیش از ۷ میلیارد دالر تجهیزات نظامی شامل ۳۰۰ هزار قبضه سلاح سبک، دهها هزار قبضه سلاح سنگین و هزاران دستگاه نقلیه زرهی و تاکتیکی به دست طالبان افتاده است.
تصاویر منتشرشده از رژههای طالبان نیز جنگجویان این گروه را در حال استفاده از هامویها، زرهپوشهای امریکایی، پهپادها و حتی هلیکوپترها نشان میدهد.
در این گزارش فردی با نام مستعار «شیرخان» که بهعنوان «تاجر مرگ» در جنوب افغانستان معرفی شده، گفته میشود نقش کلیدی در این بازار دارد.
شیرخان در گفتوگو با «آنهِرد» تأیید کرده است که تجارت اسلحهاش پس از سقوط کابل رونق یافته است. او پیشتر سلاحهای روسی قدیمی را معامله میکرد، اما پس از فروپاشی حکومت به فروش تجهیزات آمریکایی مانند تفنگهای ام۱۶، تپانچه برتا و کارابین ام۴ روی آورده است.
طبق این گزارش، شیرخان بخشی از این تسلیحات را از خود طالبان و بخشی دیگر را از نیروهای امنیتی پیشین که در حال فرار از دست طالبان بودند، خریداری کرده است.
یکی از مقامات امنیتی سابق افغانستان به «آنهِرد» گفته است این سلاحها اکنون فقط در افغانستان باقی نماندهاند، بلکه به دست گروههای مسلح در دیگر کشورها، از جمله افراطگرایان در کشمیر و مناطق مرزی ایران و پاکستان نیز رسیدهاند.
به گفته او، این وضعیت میتواند در آیندهای نزدیک به بحرانی جدی برای امنیت منطقه تبدیل شود.
بر اساس این گزارش، اگرچه طالبان فروش سلاحهای امریکایی توسط دلالان مستقل را ممنوع کرده است، اما شواهد نشان میدهد فرماندهان محلی آنها مجازاند بخشی از تسلیحات را بهعنوان «غنیمت جنگی» نگه دارند.
همزمان، ایالات متحده تاکنون هیچ برنامه مؤثری برای بازیابی یا نابودی این تجهیزات نداشته و به گفته کارشناسان، حتی اطلاعی از محل نگهداری بخش زیادی از این سلاحها در دست نیست.
در این گزارش همچنین آمده است طالبان در حالیکه از حمایت القاعده برخوردار است، با گروههایی مانند داعش درگیر جنگ است.
گزارش سازمان ملل نیز نشان میدهد القاعده در خاک افغانستان پناهگاه و اردوگاه آموزشی دارد، اما در مقابل، داعش با استفاده از همین تجهیزات امریکایی به طالبان حمله میکند.
در کشوری که تولید ناخالص داخلی سرانه به ۴۱۵ دالر میرسد، تجارت اسلحه منبع درآمدی نادر اما پرسود محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، سلاحهای امریکایی تا پنج برابر گرانتر از نمونههای روسی به فروش میرسند و همین موضوع بازار داغی برای فروشندگان تسلیحات فراهم کرده است.
شیرخان تأکید کرده است که بعید میداند حتی تهدیدهای ایالات متحده یا سیاستمدارانی مانند دونالد ترامپ بتوانند جلوی این تجارت پررونق را بگیرند.
او میگوید بخش بزرگی از این سلاحها پیشتر از افغانستان خارج شدهاند؛ خبری که شاید برای او خوشایند باشد، اما برای منطقه خاورمیانه و جنوب آسیا زنگ خطری جدی بهشمار میرود.
