در حالیکه ماهها میشود گذرگاههای اقتصادی افغانستان با پاکستان مسدود اند، حالا بهدنبال درگیریها در ایران، اتاق تجارت کشور میگوید روند تجارت و ترانزیت افغانستان با ایران نیز مختل شده است.
در این میان مردم نگران وضعیت و از افزایش بهای مواد خوراکی در کشور نگران هستند.
منابع آگاه تاکید دارند، سیاستهای نادرست طالبان مردم را در این وضعیت دشوار اقتصادی قرار داده است.
این در حالی است که بیشتر از چهار ماه میشود که گذرگاههای اقتصادی میان افغانستان و پاکستان بهدلیل تنشها میان طالبان و حکومت پاکستان، مسدود اند. حالا با آغاز درگیریها در ایران، اتاق تجارت کشور میگوید، مسیر تجارت و ترانزیت افغانستان با ایران نیز، بهویژه در بندر چابهار بهشدت مختل شده است.
مسئولان اتاق تجارت تاکید دارند که با مسدود شدن گذرگاههای کراچی و گوادر به روی کالاهای ترانزیتی و تجارتی افغانستان، چابهار بدیل مناسب بود، اما حالا در چابهار نیز کالاهای تجارتی و ترانزیتی کشور گیر ماندهاند.
بربنیاد جزئیات اتاق تجارت کشور، سقف این تجارت سالانه بهبیش از سه میلیارد دالر میرسید که بیشتر شامل واردات مواد ساختمانی و مواد سوخت چون گاز بود.
خانجان الکوزی، عضو هیئت رهبری اتاق تجارت افغانستان، گفت: «کشتیهای ما در بندر چابهار اند. ازدحام زیاد است. بارگیری نمیشود. متوقف است. مشکلات است. امید زودتر حل شود.»
در این میان، مردم اما نگران افزایش بهای موادخوراکی اند. منابع محلی تاکید دارند بهای موادخوراکی در روزهای اخیر افزایش یافته است.
در حال حاضر در بازارهای کشور سهونیم سیر برنج از ۴۰۰۰ تا ۴۴۰۰ افغانی، آرد یک بوری ۱۵۵۰ افغانی و روغن یک بسته ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰ افغانی به فروش میرسد.
یک باشنده کابل میگوید: «زمین در وطن داشتم، آن را فروختم از پولش این ماشین را خریداری کردم، اما کاروبار نیست. یک افغانی تاهنوز عاید نکردیم.»
باشنده دیگر کابل میگوید: «دو صد تا سهصد افغانی روزانه عاید میکنیم. ۸۰ و ۹۰ افغانیاش را به اقساط آرد و دیگر مواد خوراکی میگذاریم. باقیاش را سبزی خریداری میکنیم. هر چی ارزان بود خریداری میکنیم.»
منابع آگاه تاکید دارند، به باور آنان سیاستهای نادرست طالبان سبب شده تا مردم کشور در وضعیت دشوار اقتصادی قرار گیرند.
با این حال آگاهان اقتصادی میافزایند، محدود شدن دسترسی افغانستان همزمان بهچند گذرگاه تجارتی، اقتصاد کشور را بهشدت آسیب میزند.
سید مسعود، استاد دانشگاه، میگوید: «کراچی را از دست دادیم. گوادر را هم نسبت بهسیاستهای پاکستان از دست دادیم. و اتکا داشتیم به چابهار. این چابهار نوعی پروژه هندی است که میتوانست کشورهای آسیای میانه و اروپای شرقی را هندیها کار کنند. هندیها ضرر دیدند و ما ضرر خیلی زیاد دیدیم. چون مسدود شدن چابهار، مسیر ما به آبهای آزاد نیز مسدو شد.»
با این همه، افزون بر بهای موادخوراکی پس از آنکه طالبان واردات دارو را از پاکستان منع و متوقف ساختند، بهای دارو نیز در کشور افزایش یافته و منابع از هرات به آمو گفتند، که دهها بیمار گرده که بهدیالیز گرده یا تصفیه خون نیاز دارند، بهدلیل کمبود مواد دیالیز گرده یا تصفیه خون روزها است در وضعیت نگران کننده در انتظار اند.
