دادههای تازه نظام رتبهبندی علمی «اسکایایماگو» نشان میدهد که افغانستان در فهرست جهانی تولید علمی جایگاهی بالاتر از تاجیکستان به دست آورده است.
براساس گزارش «یوپیال یوز» این موضوع واکنش مقامها و بحثهایی را در جامعه دانشگاهی تاجیکستان برانگیخته است.
بر اساس این رتبهبندی که بر بنیاد اطلاعات پایگاه استنادی «اسکوپوس» تهیه شده، تاجیکستان در جایگاه ۱۴۷ جهان قرار دارد، در حالی که افغانستان رتبه ۱۳۷ را به خود اختصاص داده است.
در سطح آسیا نیز افغانستان در رتبه ۲۶ و تاجیکستان در رتبه ۲۷ ثبت شده است.
این در حالی است که افغانستان طی دههها با جنگ و بیثباتی سیاسی روبهرو بوده است.
این نتایج با واکنش مقامهای علمی تاجیکستان همراه شده است. رئیس کمیسیون عالی تصدیق علمی تاجیکستان، سیفالدین دولتزاده، در یک نشست خبری گفت که از این وضعیت احساس شرمندگی میکند.
او افزود کشوری که در شرایط صلح قرار دارد و از حمایت دولت برخوردار است، نباید از کشوری عقب بماند که سالها درگیر جنگ بوده است. به گفته او، این مشکل ریشه در ضعفهای ساختاری نظام علمی دارد.
بر اساس توضیحات این نهاد، یکی از عوامل اصلی پایینبودن جایگاه تاجیکستان، نشر محدود مقالهها در مجلههای معتبر بینالمللی و کمرنگ بودن حضور مجلههای علمی داخلی در پایگاههای جهانی است.
مقامهای کمیسیون عالی تصدیق علمی گفتهاند که برای بهبود وضعیت، برنامههایی مانند برگزاری کنفرانسهای علمی منطقهای و جهانی و همچنان سمینارهای آموزشی را در نظر دارند.
هدف این برنامهها، افزایش حضور پژوهشگران تاجیکستان در فضای علمی بینالمللی و ثبت مجلههای علمی این کشور در پایگاههای معتبر عنوان شده است.
در آسیای مرکزی، قزاقستان در صدر قرار دارد و ازبیکستان جایگاه دوم منطقه را حفظ کرده است.
تاجیکستان تنها بالاتر از ترکمنستان قرار گرفته است.
در سطح جهانی، ایالات متحده امریکا، چین و بریتانیا سه کشور نخست در تولید علمی بهشمار میروند.
نظام رتبهبندی اسکایایماگو یک سیستم پویا است که دادههای سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۴ را پوشش میدهد و هر دو سال یکبار بهروزرسانی میشود.
کارشناسان میگویند پیامد واکنش تاجیکستان به این نتایج، در بهروزرسانی بعدی روشن خواهد شد.
