خبرگزاری رویترز گزارش داده است که دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، دهها رهبر جهان را برای پیوستن به ابتکار موسوم به «هیأت صلح» دعوت کرده؛ طرحی که هدف آن کمک به حل منازعات جهانی عنوان شده، اما به گفته دیپلماتها میتواند به نقش سازمان ملل آسیب بزند.
بر اساس این گزارش، در حالی که برخی متحدان سنتی ایالات متحده با احتیاط به این پیشنهاد واکنش نشان داده یا آن را رد کردهاند، شماری از کشورها از جمله دولتهایی که روابط پرتنشی با واشنگتن داشتهاند، مانند بلاروس، دعوت ترمپ را پذیرفتهاند.
ترمپ نخستین بار در ماه سپتمبر گذشته و همزمان با اعلام طرح خود برای پایان دادن به جنگ غزه، ایده تشکیل «هیئت صلح» را مطرح کرد.
به گفته رویترز، او بعدها گفت که دامنه فعالیت این هیئت فراتر از غزه خواهد رفت و دیگر منازعات جهانی را نیز در بر میگیرد. طبق پیشنویس اساسنامهای که رویترز به آن دسترسی داشته، ترمپ ریاست این هیئت را بر عهده خواهد داشت.
در این گزارش آمده است که عضویت کشورها در این هیئت بهطور معمول سهساله خواهد بود، مگر آنکه هر کشور یک میلیارد دالر برای تأمین مالی فعالیتها پرداخت کند و به عضویت دائمی درآید.
کاخ سفید گفته است که مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترمپ، تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، و جرد کوشنر، داماد ترمپ، در هیئت اجرایی اولیه این طرح حضور دارند.
به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، تاکنون حدود ۳۵ کشور از میان نزدیک به ۵۰ کشور دعوتشده، آمادگی خود را برای پیوستن به این ابتکار اعلام کردهاند.
در میان آنها کشورهایی چون اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، مصر، ترکیه، مجارستان، پاکستان، اندونزیا، ازبیکستان و ویتنام دیده میشود.
همچنین ارمنستان و جمهوری آذربایجان، که سال گذشته با میانجیگری امریکا به توافق صلح دست یافتند، با پیوستن به این طرح موافقت کردهاند.
با این حال، پیوستن بلاروس به این ابتکار واکنشبرانگیز بوده است. رئیسجمهور این کشور، الکساندر لوکاشنکو، به دلیل وضعیت حقوق بشر و حمایت از روسیه در جنگ اوکراین، سالها از سوی غرب منزوی شده بود.
روسیه و چین، دو عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، تاکنون موضع روشنی درباره پیوستن به این هیئت اعلام نکردهاند.
رویترز مینویسد که برخی متحدان نزدیک امریکا، از جمله ناروی و سویدن، دعوت ترمپ را رد کردهاند و فرانسه نیز قصد دارد به این طرح نپیوندد.
کانادا گفته است که «در اصل» با پیوستن موافق است، اما جزئیات آن هنوز نهایی نشده است. آلمان، بریتانیا و جاپان نیز تا اکنون موضع علنی روشنی اعلام نکردهاند.
بر اساس این گزارش، شورای امنیت سازمان ملل در ماه نومبر مأموریتی محدود برای «هیئت صلح» تصویب کرده که تا سال ۲۰۲۷ و صرفاً در ارتباط با غزه اعتبار دارد. با این حال، نقش حقوقی و اختیارات این هیئت در خارج از چارچوب غزه همچنان نامشخص است و مشخص نیست این ابتکار چگونه با سازمان ملل و دیگر نهادهای بینالمللی هماهنگ خواهد شد.
ترمپ، که پیشتر بارها از ناکارآمدی سازمان ملل انتقاد کرده، گفته است که قصد ندارد این هیئت جایگزین سازمان ملل شود و تأکید کرده که این نهاد بینالمللی باید به کار خود ادامه دهد.
