رویترز به نقل از مقامها و افراد آگاه گزارش داده که تلاشهای دولت ایران برای سرکوب موجی از اعتراضهای ضد دولتی با تهدید دونالد ترمپ برای مداخله به نفع معترضان، پیچیده شده است؛ هشداری که با بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا توسط امریکا، افزایش یافته است.
یک روز پیش از آنکه نیروهای ویژه ایالات متحده در سه جنوری مادورو و همسرش را دستگیر کرده و به نیویورک منتقل کنند، رئیس جمهور ایالات متحده در پستی در رسانههای اجتماعی هشدار داد که اگر رهبری ایران معترضانی را که از ۲۸ دسمبر به خیابانها آمدهاند، بکشد، امریکا «به نجات آنها خواهد آمد». تاکنون حداقل ۱۷ تن جان خود را در این اعتراضها از دست دادهاند.
گزینههای تهران به دلیل تهدیدهای ترمپ و بحران اقتصادی طولانیمدتی که پس از حمله اسرائیل به ایران در ماه جون، با همراهی ایالات متحده در جنگی ۱۲ روزه که چندین سایت هستهای ایران را در هم کوبید و تشدید شد، محدود شده است.
مقامها میگویند برخی نگرانند که ایران ممکن است «قربانی بعدی» باشد.
یکی از مقامهای ایرانی به رویترز گفته است: «این فشارهای دوگانه، فضای مانور تهران را محدود کرده و رهبران را بین خشم عمومی در خیابانها و مطالبات و تهدیدهای فزاینده واشنگتن گرفتار کرده است؛ در حالی که گزینههای عملی کمی وجود دارد و خطرات زیادی در هر مسیر وجود دارد.»
این دیدگاه توسط دو مقام دیگر و یک مقام پیشین ایرانی که همچنان به تصمیمگیرندگان ایران نزدیک است، نیز تکرار شده است. آنان به دلیل حساسیت اوضاع درخواست کردند که نامشان فاش نشود.
یک مقام دیگر گفت که پس از اقدام ایالات متحده در ونزوئلا، برخی از مقامها نگران بودند که ایران ممکن است «قربانی بعدی سیاست خارجی تهاجمی ترمپ» باشد.
اقتصاد ایران سالها تحت تأثیر تحریمهای ایالات متحده قرار گرفته است، اما از زمان حملههای اسرائیل و ایالات متحده در سال گذشته که عمدتاً سایتهای هستهای را هدف قرار داد، ارزش ریال آن در حال سقوط آزاد بوده است؛ جایی که غرب میگوید تهران روی سلاحهای هستهای کار میکرده است. ایران این را رد کرده است.
اعتراضهای که در تهران آغاز شد و به برخی از شهرهای غربی و جنوبی ایران گسترش یافته است، با مقیاس ناآرامیهایی که در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ میلادی در سراسر این کشور به دلیل مرگ مهسا امینی، که به دلیل نقض قانون حجاب در بازداشت پولیس اخلاقی ایران درگذشت، رخ داد، مطابقت ندارد.
اما، حتی اگر کوچکتر هم باشد، این اعتراضها به سرعت از تمرکز اقتصادی به ناامیدیهای گستردهتر گسترش یافته است و برخی از معترضان شعار «مرگ بر جمهوری اسلامی» یا «مرگ بر دیکتاتور» سر دادهاند که اشارهای به آیتالله علی خامنهای، رهبر مذهبی و انقلاب ایران است که حرف آخر را در تمام امور این کشور میزند.
