امیرالله شمقدری، معاون امور امنیتی خراسان رضوی ایران، گفته است که کشورش در واکنش به نگرانیهای امنیتی و اخراج مداوم مهاجران بدون مدرک، روند بیومتریک شهروندان افغانستان را در مرز دوغارون آغاز کرده و کنترلهای مرزی را تشدید کرده است.
معاون امور امنیتی خراسان رضوی، گفته است که هدف از راهاندازی این سامانه، مدیریت بهتر ورود و خروج مسافران از افغانستان به ایران است.
به گفته او، فرآیند ثبت بیومتریک شامل انگشتنگاری، چشمنگاری، اطلاعات چهره و سوابق شخصی افراد میشود.
خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داده است که مقامات ایرانی قصد دارند در آینده نزدیک ثبت بیومتریک را به مرزهای هوایی کشور نیز گسترش دهند و نظارتها را فراتر از گذرگاههای زمینی توسعه دهند.
با این حال، شمقدری تأکید کرده است که اخراج مهاجران افغانستان بدون مدرک از طریق مرز دوغارون همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که نشاندهنده رویکرد سختگیرانه ایران در قبال مهاجرت نامنظم، در شرایط فشارهای اقتصادی و افزایش نگرانیهای امنیتی است.
این اقدام در حالی انجام میشود که ایران به خطرات امنیتی فزاینده مرتبط با تحرکات مرزی، از جمله نگرانیها درباره نفوذ شبهنظامیان و سفرهای بدون مدرک، اشاره میکند.
ایران میزبان میلیونها شهروند افغانستان است که بسیاری از آنان در پی دههها جنگ، فروپاشی اقتصادی و بیثباتی سیاسی در افغانستان، این کشور را ترک کردهاند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، تهران نظارت و کنترل مرزی خود را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
در عین حال، نگرانیهای امنیتی پس از گزارشهایی درباره رویدادهای هراسافکنی مرتبط با چهرههای نظامی پیشین افغانستان تشدید شده است.
مقامهای ایرانی میگویند «غربالگری بیومتریک» به شناسایی مسافران قانونی و تفکیک آنان از افرادی که تهدیدهای امنیتی بالقوه محسوب میشوند کمک میکند و همزمان نظارت بر جریان مهاجرت در امتداد مرز شرقی را بهبود میبخشد.
با این حال، نهادها و گروههای حقوق بشری هشدار میدهند که گسترش نظارت و ادامه اخراجها میتواند مهاجران آسیبپذیر افغانستان را بیش از پیش در معرض خطر قرار دهد و خواستار در نظر گرفتن تدابیر حفاظتی برای تضمین حفاظت از این افراد و رعایت روند دادرسی عادلانه شدهاند.
