دو مرکز مطالعاتی روسیه در پژوهشی تازه گفته اند که افغانستان میتواند نقش کلیدی در پروژههای سرمایهگذاری روسیه و کشورهای آسیای مرکزی ایفا کند و به جای منبع تهدید، به یک مسیر ترانزیتی مهم در منطقه تبدیل شود.
به گزارش «ویبر نرودا»، یک گزارش تازه از «صندوق توسعه جامعه مدنی» و «مرکز تحلیل سیاسی» وضعیت و چشمانداز روابط روسیه با کشورهای آسیای مرکزی را بررسی کرده است.
در این گزارش تأکید شده که مسیر افغانستان به یکی از محورهای اصلی همکاریهای منطقهای و ثبات سیاسی در دیدگاه کلان تبدیل شده است.
کارشناسان معتقدند که دوره تلاش برای حل مسائل افغانستان با زور نظامی گذشته و اکنون تمرکز بر پروژههای بزرگ اقتصادی و زیرساختی است.
این پروژهها با مشارکت روسیه، کشورهای آسیای مرکزی و دیگر بازیگران جهانی، اهداف اقتصادی و امنیتی را همزمان دنبال میکنند. از جمله این اهداف، کاهش ریسک افراطگرایی و مهاجرت غیرقابل کنترل در منطقه عنوان شده است.
روسیه و ازبیکستان مسیرهای کلیدی راهآهن ترانسافغان را از کابل و هرات بررسی میکنند تا آنها را در شبکه سراسری با ریل ۱۵۲۰ میلیمتری ادغام کنند. همچنین مسیر ازبیکستان – افغانستان – پاکستان برنامهریزی شده تا اتصال روسیه و آسیای مرکزی با بنادر کراچی و گوادر را فراهم کند و صادرات غلات، فلزات و کانتینرها بدون وابستگی به کانال سوئز ممکن شود.
قزاقستان نیز اعلام کرده که تا ۵۰۰ میلیون دالر در مسیر ترکمنستان – هرات سرمایهگذاری میکند. این سرمایهگذاری غرب افغانستان را به پروژهای منطقهای تبدیل میکند که فراتر از ابتکار دو جانبه ازبیکستان و افغانستان است.
براساس گزارش مذاکراتی نیز درباره پروژههای انرژی از جمله گاز و خطوط انتقال برق «توتاپ» جریان دارد تا امکان صادرات برق از آسیای مرکزی و روسیه به افغانستان و پاکستان فراهم شود.
کارشناسان میگویند هدف از این سرمایهگذاریها، رشد درآمد، اشتغال و ارتباطات منطقهای است و نه صرفاً ممانعت نظامی از تهدیدها.
در نشست اکتوبر «روسیه – آسیای مرکزی» ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه گفت که این کشور و کشورهای پنجگانه آسیای مرکزی دیدگاههای مشابهی درباره مسائل کلیدی منطقه دارند و افغانستان نقش ویژهای در این برنامهها دارد.
به گفته او، توسعه زیرساختهای افغانستان علاوه بر فرصت اقتصادی، زمینه اجتماعی فعالیت گروههای افراطگرا را محدود میکند.
