هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان یا «یوناما» به مناسبت «۱۰ دسمبر، روز جهانی حقوق بشر» گفته است که زنان و دختران همچنان با محدودیتهای شدیدی در بخش آموزش، اشتغال و مشارکت در زندگی عمومی مواجه اند که حقوق آنان و آینده افغانستان را تضعیف میکند.
ملل متحد به مناسبت این روز زیر عنوان «بهرسمیتشناختن حقوق بشر به عنوان ضروریات روزمره ما» فراخوان جهانی داده است.
اما یوناما در بیانیهای گفته است که در افغانستان این ضروریات برای بسیاری از افراد دور از دسترس است.
در این بیانیه آمده است: «زنان و دختران همچنان با محدودیتهای شدیدی در آموزش، اشتغال و مشارکت در زندگی عمومی روبهرو هستند که حقوق اساسی آنان و آینده کشور را تضعیف میکند. دسترسی به خدمات بهداشتی ناهموار است و خانوادهها را آسیبپذیر و جوامع را تضعیف میکند.»
به گفته این نهاد، در عین حال تعداد زیادی از شهروندان کشور همچنان به شکل اجباری به افغانستان بازگردانده میشوند و گروههای خاصی، بهویژه زنان، افراد وابسته به دولت پیشین و نیروهای امنیتی آن، جامعه مدنی و کارکنان رسانهها، در معرض خطر «انتقامجویی و سایر موارد نقض حقوق بشر در افغانستان» قرار دارند.
یوناما تأکید میکند که طالبان باید خود را به تعهدات بینالمللی حقوق بشر خود نزدیکتر کنند. به باور این نهاد، انجام این کار نه تنها به معنای رعایت هنجارهای جهانی است، بلکه مسیری عملی به سوی «صلح، تابآوری و توسعه» برای کشور و شهروندان است.
در بیانیه تاکید شده که «احترام به حقوق، اعتماد و کثرتگرایی را تقویت میکند» و زمینه را برای جامعهای فراهم میکند که در آن هر فرد در افغانستان بتواند در بهبودی وضعیت نقش داشته باشد.
جورجت گاگنون، مسئول یوناما و معاون نماینده ویژه دبیرکل ملل متحد در افغانستان، گفته است: «حقوق بشر اختیاری نیست. آنها ضروریات روزمرهای هستند که زندگی را حفظ میکنند. برای افغانستان، اطمینان از اینکه زنان و دختران میتوانند به طور کامل یاد بگیرند، کار کنند و مشارکت داشته باشند، برای بهبودی ضروری است. ما از مقامهای بالفعل (طالبان) میخواهیم که گامهای مشخصی برای همسویی با تعهدات بینالمللی و ایجاد فضایی برای شکوفایی افغانستان و همه مردم آن بردارند.»
از طرفی هم، فیونا فریزر، نماینده کمیشنری عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در افغانستان، گفته است: «نیازهای روزمره – آموزش، سلامت، معیشت و آزادی – حقوقی هستند که باید در اختیار همه افغانها قرار گیرد. با این حال، بسیاری از مردم، بهویژه زنان و دختران، از آنها محروم هستند. حقوق بشر باید در مرکز مسیر پیشرفت افغانستان باشد. آنها به عنوان پلی بین بقا و امید عمل میکنند.»
یوناما به مناسبت این روز جهانی، از از همه ذینفعان جهانی، مقامها، جوامع و شرکای بینالمللی خواسته است تا تعهد خود را به حقوق بشر به عنوان پایه و اساس بهبود افغانستان مجدداً تأیید کنند.
با این حال، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، میگوید که حقوق بشر در هسته این سازمان گنجانده شده تا از «صلح، برابری و کرامت انسانی» محافظت کرده و از بیعدالتیهایی که از جمله در افغانستان در حال حاضر متحمل میشوند، جلوگیری کند.
او تاکید کرده است که در روز جهانی حقوق بشر، کشورها و قدرتهای جهان باید قاطعانه بگویند که «حقوق بشر، جهانی و غیرقابل مذاکره است» و بیعدالتی هرگز نباید عادی شود.
