روزنامه واشنگتن پست گزارش داده است، شماری از «افغانهای» مقیم در پاکستان که در انتظار اسکان مجدد به ایالات متحده بودهاند، از سوی دولت این کشور به افغانستان بازگردانده شدهاند؛ جایی که آنان با «تهدید» رو به رو هستند.
این روزنامه نوشته است که بیش از یک میلیون شهروند افغانستان توسط پاکستان تحت فشار قرار رگفتهاند تا این کشور را ترک کنند؛ افرادی که بسیاری از آنان پیمانکاران پیشین ایالات متحده بودند و برای اسکان مجدد در امریکا تایید شدهاند.
در این گزارش، روایت مرسل، شهروند افغانستان، به تصویر کشیده شده که او در ماه جنوری سال جاری میلادی دانست دونالد ترمپ، رئيس جمهور امریکا، در یکی از اولین اقدامهایش پس از برگشت به قدرت، ورود همه شهروندان افغانستان به این کشور را به حالت تعلیق درآورد.
پدر این دانشآموخته اقتصاد، در طول جنگ ۲۰ ساله امریکا در افغانستان برای پروژههای رسانهای با بودجه ایالات متحده کار کرده بود. پس از سرنگونی دولت تحت حمایت امریکا در کابل توسط طالبان در سال ۲۰۲۱ میلادی، دولت بایدن به آنان قول داد که در ایالات متحده پناهگاه امنی خواهند داشت.
آنان داراییهای خود را فروختند، به پاکستان نقل مکان کردند و منتظر چیزی ماندند که به گمان خودشان و دهها هزار پناهنده دیگر، اسکان مجدد قریبالوقوع در ایالات متحده بود. حالا او میترسد که تحت حاکمیت «سرکوبگرانه» طالبان، به افغانستان بازگردانده شود.
این کابوس در ماه جولای سال جاری به حقیقت پیوست. طبق تخمین سازمان ملل، مرسل و خانوادهاش، در حالی که پروندههای اسکان مجددشان در ایالات متحده هنوز در جریان است، به بیش از یک میلیون مهاجر افغانستان پیوستند که در دوونیم سال گذشته توسط مقامهای پاکستانی تحت فشار برای ترک یا اخراج اجباری قرار گرفتهاند.
این روزنامه امریکایی نوشته است که اکنون، آنان نه تنها از طالبان، که محدودیتهای فزایندهای را بر زنان افغانستان اعمال کردهاند؛ بلکه از خانواده و دوستان خود نیز در افغانستان پنهان شدهاند.
مرسل از طریق یک برنامه پیامرسان امن به واشنگتن پست گفته است: «همه میدانند که ما با ایالات متحده کار میکردیم. ما از آنچه اتفاق میافتد میترسیم اگر کسی به واحد اطلاعاتی طالبان اطلاع دهد.» او نیز مانند سایر افراد در این گزارش، به شرط عدم افشای نام کاملش به دلیل نگرانی از امنیتش صحبت کرده است.
وقتی پاکستان در خزان ۲۰۲۳ میلادی اخراج دستهجمعی مهاجران افغانستان را آغاز کرد، دولت بایدن به مرسل و دیگران که منتظر اسکان مجدد توسط ایالات متحده بودند، اماننامه داد. تقریباً به مدت دو سال، مقامهای پاکستانی تا حد زیادی درخواستهای ایالات متحده را برای محافظت از کسانی که از تلاشهای جنگی این کشور در افغانستان حمایت کرده بودند یا به هر نحوی واجد شرایط اسکان مجدد بودند، رعایت کردند.
در این گزارش آمده است اما این وضعیت در ماههای اخیر تغییر کرده است. طبق مصاحبه با هفت شهروند افغانستان که اخیراً از پاکستان اخراج شدهاند، واشنگتن پست میگوید که به نظر میرسد مقامهای پاکستانی دیگر باور ندارند که ایالات متحده در مورد اسکان مجدد پناهجویان افغانستان که جا ماندهاند، جدی است.
تیمور، پیمانکار پیشین ۳۶ ساله ارتش ایالات متحده، گفته است: «ترمپ این هرج و مرج را ایجاد کرده است.» او گفت، پس از آنکه طالبان او را به دلیل کارش در سال ۲۰۲۲ میلادی بازداشت و شکنجه کردند، از افغانستان فرار کرد. او در ماه جولای به این کشور بازگردانده شد.
وزارت داخله پاکستان به درخواست واشنگتن پست برای اظهار نظر پاسخی نداده است. یک مقام ارشد وزارت امور خارجه ایالات متحده که به دلیل مجاز نبودن به صحبت علنی، نخواست نامش فاش شود، «اشتباهاتی در سطح عملیاتی توسط مجریان قانون» امریکا را تأیید کرده است.
اما او این موضوع را که تعداد زیادی از پناهجویان افغانستان منتظر اسکان مجدد در ایالات متحده، از پاکستان اخراج شدهاند را رد کرد. او گفت: «افرادی که به اشتباه اخراج شدهاند، بعداً بازگشتشان تسهیل شده است.»
کاخ سفید اظهار نظری نکرد و وزارت امور خارجه نیز به درخواست اظهار نظر پاسخی نداده است.
شان وندیور، سرباز بازنشسته نیروی دریایی امریکا که ریاست نهاد «افغان ایوک» را به عهده دارد، گفت: «ما دیگر چیز زیادی از دولت نمیشنویم. راستش را بخواهید، به نظر نمیرسد که آنان اهمیتی بدهند.»
در این گزارش آمده است که مقامهای طالبان میگویند بازگشتکنندگان نباید از چیزی بترسند. آنها به عفو عمومی برای همه اعضای دولت افغانستان که تحت حمایت ایالات متحده است و این رژیم در اگست ۲۰۲۱ میلادی اعلام کرد، استناد میکنند.
اما سازمان ملل متحد در ماه جولای هشدار داد که برخی هنوز در معرض «نقض جدی حقوق بشر» از جمله «شکنجه و بدرفتاری، دستگیری و بازداشت خودسرانه و تهدید امنیت شخصی» قرار دارند. این سازمان اعلام کرد که زنان، کارمندان سابق دولت پیشین، کارکنان رسانهها و اعضای جامعه مدنی بهویژه در معرض خطر بالایی قرار دارند.
برخی از پناهندگان میگویند که ترمپ در ماههای اخیر بیشتر مشتاق به دست گرفتن کنترول پایگاه هوایی بگرام افغانستان بوده تا رسیدگی به وضعیت «اسفناک» آنان.
تیمور گفت: «اگر ایالات متحده در مورد تمایل به بازگشت به بگرام جدی است، طالبان این موضوع را به گردن ما خواهد انداخت. آنان این موضوع را بسیار جدی میگیرند.»
