فدراسیون بینالمللی خبرنگاران در تازهترین گزارش خود گفته است که تصمیم طالبان برای قطع اینترنت در سراسر افغانستان، پیامدهای گستردهای بر آزادی بیان، رسانهها و بهویژه آموزش آنلاین زنان داشته است.
طالبان از ۱۶ سپتمبر تا اول اکتبر، دسترسی به اینترنت فایبر نوری و تلفن همراه را در کشور محدود و سپس برای ۴۸ ساعت کاملا مسدود کردند.
این اقدام نخست در ولایت بلخ آغاز شد و سپس دامنه آن به ولایتهای بغلان، بدخشان، قندز، ننگرهار و تخار گسترش یافت.
در ادامه، ولایتهای جنوبی چون قندهار، هلمند، ارزگان، نیمروز و هرات نیز با اختلال شدید مواجه شدند و سرانجام در ۲۹ سپتمبر، دسترسی به اینترنت در سطح کشور به طور کامل قطع شد.
مقامهای طالبان دلیل این اقدام را «جلوگیری از فساد اخلاقی» عنوان کردند.
با این حال، فدراسیون بینالمللی خبرنگاران گفته است که طالبان همزمان به دفاتر شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنتی در قندوز حمله کرده و تجهیزات آنها را توقیف کردند.
فدراسیون بینالمللی خبرنگاران این محدودیت را «اولین اقدام گسترده طالبان در زمینه مسدودسازی سراسری اینترنت» از زمان بازگشت به قدرت در آگست ۲۰۲۱ خوانده و آن را نشانهای از سرکوب نظاممند آزادی مطبوعات و حق دسترسی به اطلاعات توصیف کرده است.
این سازمان هشدار داده است که قطع اینترنت، بهطور ویژه بر زنان افغانستان، تأثیر منفی گذاشته است؛ زنانی که با ممنوعیت طالبان از آموزش در مکتبها و دانشگاهها، تنها به آموزش آنلاین وابستهاند.
یک سازمان حقوق زنان افغانستان در نامهای سرگشاده، این اقدام طالبان را «تلاشی عمدی برای جدا کردن مردم افغانستان از جهان» توصیف کرده است که یکی از آخرین راههای آموزش، ارتباط و مشارکت در جامعه جهانی را از بین میبرد.
این ممنوعیت در اول اکتبر لغو شد و دسترسی به اینترنت موبایل و فایبر نوری دوباره برقرار گردید. اما فدراسیون بینالمللی خبرنگاران تأکید کرده است که این تجربه، زنگ خطری برای جامعه مدنی و رسانهها در افغانستان به شمار میرود.
بر اساس گزارش آزادی مطبوعات جنوب آسیا ۲۰۲۴-۲۰۲۵ که توسط این فدراسیون منتشر شده، شمار خبرنگاران زن در افغانستان از ۲۸۳۳ تن در سال ۲۰۲۱ به تنها ۷۴۷ در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
افزون بر این، طالبان در اپریل ۲۰۲۴ پخش صدای زنان در رسانهها را ممنوع کردند و محدودیتهای گستردهتری بر محتوای رسانهای اعمال کردند؛ از جمله ممنوعیت نمایش تصاویر زندهجانها (انسان و حیوان)، پخش موسیقی، برنامههای سیاسی و بحثهای اجتماعی.
فدراسیون بینالمللی خبرنگاران در بیانیهای تصریح کرده است: «محدودیت دسترسی به اینترنت در سراسر افغانستان، اقدامی بیرحمانه برای خاموشکردن آزادیهای اساسی و محدودکردن حق دسترسی به اطلاعات است که بهطور مستقیم جامعه رسانهای و مردم افغانستان را هدف قرار میدهد.»
