نیویورک تایمز در گزارشی که روز پنجشنبه نشر کرد نوشته است قطع ناگهانی و دو روزه اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان، نه تنها زندگی روزمره را فلج کرد، بلکه ترس و بیاطمینانی میلیونها شهروند را عمیقتر ساخت.
به نوشته این روزنامه مردم با سردرگمی از علت خاموشی و فقدان اطلاعرسانی رسمی، بار دیگر با واقعیت تلخ محدودیتهای شدید آزادیهای فردی و فقدان شفافیت روبهرو شدند. این خاموشی گسترده، شکاف میان طالبان و مردم را بیشتر کرد و پرسشهای بیپاسخ فراوانی را به وجود آورد.
نیویورک تایمز در این گزارش نوشته است که دسترسی به اینترنت در بخشهایی از افغانستان روز چهارشنبه، دو روز پس از قطع ناگهانی و سراسری خدمات اینترنت و تلفن همراه، دوباره برقرار شد.
این خاموشی بیسابقه اقتصاد کشور را فلج کرد، پروازها را متوقف ساخت و شایعات گستردهای درباره دلایل آن ایجاد کرد.
به نوشته این رسانه، قطع اینترنت و خدمات مخابراتی، احساس ترس و بیاطمینانی میلیونها شهروند افغانستان را که پیشتر با محدودیتهای شدیدی در آزادیهای فردی روبهرو بودند، عمیقتر کرد. نبود اطلاعرسانی رسمی از سوی طالبان و اظهارات مبهم آنان درباره علت قطع و وصل دوباره خدمات، موجب سردرگمی و خشم عمومی شد.
آقا گل پنجشیری، تاجر واردکننده مواد غذایی و محصولات بهداشتی، پیش از ازسرگیری خدمات گفت: «میخواهم دولت شفاف کند که چرا اینترنت قطع شد و تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.»
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، و معاون او حمیدالله فطرت، به درخواستهای مکرر برای اظهار نظر پاسخ ندادند. همچنین عنایتالله الکوزی، سخنگوی وزارت مخابرات طالبان، عصر چهارشنبه گفت: «من هنوز دلیل قطع اینترنت را نمیدانم.»
با وجود این، نیویورک تایمز به نقل از یک ارزیابی دیپلماتیک بینالمللی گزارش داده است که قطع اینترنت ناشی از دستور رهبر طالبان، هبتالله آخندزاده، بوده است. این تصمیم تنها چند هفته پس از دستور پیشین آخندزاده برای محدودسازی اینترنت در حدود نیمی از ولایات افغانستان در میانه سپتمبر اتخاذ شد.
در حالی که پیش از این طالبان محدودیتهای اینترنتی را عمدتاً به صورت محلی اعمال کرده بودند، خاموشی اخیر گسترهای سراسری داشت. کابل، شهری با جمعیت حدود شش میلیون، دو روز کامل در سکوت فرو رفت. اکثر پروازها لغو شد، بانکها تعطیل شدند و هزاران تن از دانشآموزان و دانشجویان، به ویژه دختران، از دسترسی به آموزش آنلاین محروم شدند.
آقا گل پنجشیری گفت که این قطع ارتباط باعث شد نتواند محمولهای به ارزش ۱۵۰ هزار دالر را پیگیری کند یا از مشتریان پول دریافت کند تا حقوق ۱۵ کارمندش را پرداخت نماید. او افزود: «بعد از تصرف کشور به طالبان اعتماد کردم و سرمایهام را خارج نکردم، اما اکنون همه چیز برایم مبهم است و نمیتوانم تصمیم بگیرم.»
نهادهای حقوق بشری و دیپلماتهای خارجی این اقدام را غیرمسئولانه خواندند. فعالان حقوق بشر نیز گفتند که قطع اینترنت انجام وظایف آنان را مختل کرده و پاسخ به نیازهای پس از زمینلرزه اخیر و بازگشت میلیونها مهاجر از ایران و پاکستان را دشوار ساخته است.
جاوید محمدی، ساکن مزارشریف، که با برادر بیمار خود برای درمان به کابل آمده بود، گفت: «شفاخانه از انجام عمل جراحی خودداری میکند مگر اینکه پیشپرداخت انجام شود.»
قطع دو روزه اینترنت همانند آغازش، به طور ناگهانی و بدون اعلام قبلی پایان یافت. با وصل دوباره خدمات، خیابانهای کابل با صدای تماسها و پیامهای تلفنی زنده شد و مردم با خانواده و دوستان خود ارتباط برقرار کردند. برخی کارکنان اداره طالبان در فضای باز نشستند و از فرصت استفاده کردند تا گفتوگوهای از دست رفته را جبران کنند.
