دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفته که اجازه نخواهد داد اسرائیل کرانه باختری اشغالی را ضمیمه خاک خود کند. این گفتههای او در تضاد آشکار با موضع بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و اعضای دولت راستگرای افراطی او است که خواهان الحاق این منطقه هستند.
ترمپ این سخنان را روز پنجشنبه، یک روز پیش از سفر نتانیاهو به نیویورک برای سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در جمع خبرنگاران بیان کرد.
او گفت: «اجازه نمیدهم اسرائیل کرانه باختری را ضمیمه کند. نه، اجازه نمیدهم. این اتفاق نخواهد افتاد.»
وقتی از ترمپ پرسیده شد که آیا در اینباره با نتانیاهو گفتوگو کرده، پاسخ روشنی نداد و گفت: «بله، اما فرقی نمیکند با او صحبت کرده باشم یا نه، اجازه نخواهم داد اسرائیل کرانه باختری را ضمیمه کند. دیگر بس است. وقت توقف رسیده، باشه؟»
با این حال، ترمپ جزئیاتی درباره اقداماتی که برای جلوگیری از این الحاق احتمالی در نظر دارد ارائه نکرد. برخی تحلیلگران نیز با توجه به سابقه تغییر مواضع ناگهانی او، در خصوص ثبات این دیدگاه ابراز تردید کردهاند.
موئین ربانی، تحلیلگر مسائل خاورمیانه و پژوهشگر مهمان در مرکز مطالعات درگیری و مسائل انسانی در قطر، در گفتوگو با الجزیره این اظهارات ترمپ را «مثبت» توصیف کرد، اما گفت مشخص نیست که آیا او واقعاً به وعدهاش عمل خواهد کرد یا نه.
ربانی گفت: «ارزش قائل شدن برای گفتههای ترمپ، میتواند خطرناک باشد. حالا پرسش این است که آیا واقعاً مانع از الحاق خواهد شد؟ و اگر اسرائیل این کار را انجام دهد، واکنش او چه خواهد بود؟ آیا ممکن است نظرش بعد از گفتوگویی دیگر تغییر کند؟»
تقابل احتمالی با دولت اسرائیل
اظهارات ترمپ میتواند دولت او را وارد مسیر برخورد با دولت راستگرای اسرائیل به رهبری نتانیاهو کند. اعضای این دولت بارها اعلام کردهاند که الحاق کرانه باختری و نوار غزه بخشی از اهداف سیاسی رسمی آنهاست.
در ماه جولای، پارلمان اسرائیل (کنست) با ۷۱ رأی موافق در برابر ۱۳ رأی مخالف، با یک قطعنامه غیرالزامآور برای الحاق کرانه باختری موافقت کرد.
این پیشنهاد ابتدا از سوی بتسلائل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل و یکی از رهبران جناح راست افراطی مطرح شد. او باشنده یکی از شهرکهای غیرقانونی در کرانه باختری است و در وزارت دفاع اسرائیل نیز مسئول اداره شهرکهای یهودینشین در اراضی اشغالی فلسطینی به شمار میرود.
اسموتریچ و دیگر اعضای راستگرای دولت ائتلافی نتانیاهو، بهشدت با هرگونه تلاش برای دستیابی به توافق صلح در جنگ غزه مخالفت کردهاند و حتی تهدید کردهاند که در صورت دستیابی به توافق، دولت را سرنگون خواهند کرد.
در آستانه اقدام برخی کشورها از جمله استرالیا، فرانسه، بریتانیا، کانادا و پرتگال برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین، اسموتریچ طرحی را برای ساخت هزاران واحد مسکونی جدید در یکی از شهرکهای بحثبرانگیز ارائه کرد. این شهرک عملاً کرانه باختری را به دو بخش تقسیم میکند.
او در ماه اگست گفت: «این توسعه گسترده شهرکسازی در اراضی اشغالی، ایده تشکیل کشور فلسطینی را برای همیشه دفن میکند، چون دیگر چیزی برای به رسمیت شناختن باقی نخواهد ماند.»
اسموتریچ هشدار داد: «هر کسی در دنیا که امروز بخواهد کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد، پاسخ ما را روی زمین دریافت خواهد کرد.»
حکم دیوان بینالمللی دادگستری
شهرکسازی اسرائیل در کرانه باختری از سال ۱۹۶۷ آغاز شده و با ایجاد جادهها و زیرساختهایی تحت کنترل ارتش و دولت اسرائیل، بخشهای وسیعی از اراضی فلسطینی را به تصرف درآورده است.
دیوان بینالمللی دادگستری در ماه ژوئیه سال ۲۰۲۴ اعلام کرد که شهرکسازی اسرائیل در اراضی اشغالی کرانه باختری غیرقانونی است و باید متوقف شود. این نهاد همچنین خواستار بازگرداندن این اراضی به فلسطینیها شد.
