هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و برنامه توسعه سازمان ملل نسبت به وضعیت بحرانی هزاران خانواده زلزلهزده در شرق افغانستان هشدار داده و گفتهاند که بدون کمک فوری بینالمللی، این خانوادهها توانایی زندهماندن در زمستان پیشرو را نخواهند داشت.
یوناما گفته که رزا اوتونبیایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، پس از بازدید از بخشهای آسیبدیده، شجاعت جوامع محلی را ستایش کرده و بر نقش حیاتی زنان در ارائه کمکها تأکید کرد.
او خطاب به جامعه جهانی گفت: «ملل متحد حالا برای پاسخ فوری به بحران افغانستان، ۱۳۹ میلیون دالر امریکایی درخواست کرده است؛ بدون آن، خانوادهها در زمستان زنده نخواهند ماند.»
زلزلهای به بزرگی ۶ ریشتر شرق کشور را لرزاند که بیشترین خسارتها در ولایتهای ننگرهار، کنر و لغمان به ثبت رسانید.
مقامهای محلی طالبان و نهادهای امدادی میگویند صدها تن جان باختهاند، هزاران تن زخمی شدهاند و دهها هزار تن دیگر خانههایشان را از دست دادهاند.
به گفته نهادهای مددرسان در برخی از روستاها تقریباً همه خانهها فرو ریخته و مردم ناچارند در فضای باز یا چادرهای موقت زندگی کنند.
آناتولی بالونف، مدیر منطقهای برنامه توسعه ملل متحد در شرق افغانستان که رهبری ارزیابی خسارات و هماهنگی تلاشهای اولیه برای بازیابی را بر عهده دارد، گفته است: «توصیف وضعیت با کلمات دشوار است. در روستای سوتان ولسوالی دره نور، دوازده نفر جان باختند که هشت نفرشان کودک بودند. بیش از ۴۰۰ خانه ویران شد و مردم از ترس پسلرزهها به خانههای نیمهویران بازنمیگردند.»
به گفته او، نیازهای فوری بازماندگان شامل سرپناه، غذا، آب پاک، دسترسی به انرژی و حمایت روانی-اجتماعی است.
بالونف تأکید کرده که بقایای دامهای کشتهشده زیر آوار خطر بیماریهای جدی ایجاد میکند و جمعآوری آوار برای جلوگیری از بحرانهای بهداشتی حیاتی است.
او افزوده است که برنامه توسعه ملل متحد بر «بهبود مبتنی بر جامعه» تمرکز دارد؛ به این معنا که بازماندگان در پاکسازی آوار، بازسازی خانهها و احیای زیرساختها مشارکت فعال خواهند داشت.
در این چارچوب، فرصتهای «پول نقد در برابر کار» فراهم میشود تا مردم هم درآمد داشته باشند و هم در روند بازسازی سهیم شوند.
دسترسی به مناطق دورافتاده از جمله چالشهای عمده در روند کمکرسانی عنوان شده است.
بالونف گفته است: «راهها پیش از زلزله هم ناامن و غیرآسفالت بودند. اکنون بسیاری مسدود شدهاند. در برخی مناطق کمکها تنها با پای پیاده رسانده میشود.» او با این حال تابآوری و همبستگی مردم را «قابل تحسین» خوانده و یادآور شده که جوانان محلی حتی ۱۳ ساعت در کوهستان پیادهروی کردهاند تا به روستاهای دیگر کمک کنند.
در کنار بیخانمانشدن هزاران خانواده، شمار زیادی از بازگشتکنندگان از پاکستان و ایران نیز در میان آسیبدیدگان قرار دارند.
این گروهها پیش از فاجعه نیز در وضعیت دشوار معیشتی بودند و اکنون آسیبپذیرتر شدهاند.
برنامه توسعه ملل متحد اعلام کرده که حمایت از بازگشتکنندگان، زنان و سایر گروههای آسیبپذیر بخشی اساسی از طرحهای بهبود خواهد بود.
تخمین این نهاد نشان میدهد که بیش از ۳۸ هزار نفر در اثر زلزله آواره خواهند شد؛ وضعیتی که فشار بیشتری بر منابع محدود و مسکن در شرق افغانستان وارد میکند.
ملل متحد میگویند یکی از درسهای کلیدی این فاجعه این است که بلایا بیشترین ضربه را به فقیرترین افراد میزنند؛ کسانی که خانههای ضعیفتر و منابع کمتری دارند و روند بازیابی برایشان دشوارتر است. به همین دلیل، بازسازی باید فراتر از کمکهای فوری باشد و شامل ایجاد شغل، آموزش، مراقبتهای بهداشتی و خدمات اساسی شود.
