فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در گزارشی تازه هشدار داشده است که آزادی مطبوعات در افغانستان به پایینترین سطح در تاریخ معاصر این کشور رسیده و طالبان با تشدید سرکوب خبرنگاران، رسانههای مستقل را به شدت محدود کردهاند.
به گفته این نهاد، تنها در ماه جولای، دستکم هفت تن از کارکنان رسانهای در افغانستان از سوی طالبان بازداشت شدهاند.
با این حال فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران به همراه اتحادیه روزنامهنگاران مستقل افغانستان خواستار آزادی فوری تمامی خبرنگاران زندانی شده و از طالبان خواستهاند به بازداشتهای خودسرانه پایان دهند.
به گفته فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در تازهترین مورد، ابوذر سرپلی، سردبیر خبرگزاری توانا و رئیس مؤسسه رسانهای افغانستان، در ۲۴ جولای همراه با دو همکارش، بشیر هاتف و شکیب احمد نظری، توسط وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بازداشت شدند.
مقامات طالبان این افراد را به دریافت بودجه از یوناما، یونسکو و دولت ایران برای حمایت از اشتغال زنان و انتشار مطالب انتقادی علیه طالبان متهم کردهاند.
در گزارش فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران آمده است که سرمپولی به «فساد اخلاقی» و «جاسوسی» متهم شده و ویدیویی از اعتراف او که گفته میشود تحت فشار ضبط شده، منتشر شده است. سرنوشت این سه تن همچنان نامشخص است.
پیش از آن، احمد نوید اصغری، مدیر شرکت رسانهای پیکسل، و معاون او در ۱۵ جولای بازداشت شده بودند.
طالبان مدعیاند این دو فرد در تهیه و دوبله یک سریال تلویزیونی «غیراسلامی» برای رسانههای خارجی نقش داشتهاند.
طالبان تجهیزات این شرکت را نیز ضبط کردند.
این دو فرد پس از دو هفته بازداشت، در ۳۰ جولای آزاد شدند؛ اما پیش از آزادی، در ۲۸ جولای وادار به اعتراف شده بودند.
همچنین، در ۲۱ جولای، یک کارمند رسانهای در کابل به اتهام همکاری فنی با رسانههای تبعیدی بازداشت شد.
در موردی دیگر، در ۶ جولای، یک خبرنگار محلی به دلیل تهیه گزارشهایی مغایر با روایتهای رسمی طالبان، پس از دو روز بازداشت و دادن تعهد، آزاد شد.
در پایان ماه جولای، سه روزنامهنگار از زندان آزاد شدند که شامل اسلام طوطاخیل و احمد ضیا امانیار از رادیو جوانان و رادیو بیگم، که در جنوری ۲۰۲۵ پس از تعطیلی دفتر شان بازداشت شده بودند، به دلیل نشر مطالب مربوط به تیم کریکت زنان افغانستان، در ۳۰ جولای آزاد شدند.
همچنین سلیمان راحیل، سردبیر رادیو خوشحال، نیز پس از گذراندن محکومیت سه ماههاش در ۳۱ جولای آزاد شد.
او در پی انتشار ویدیویی از وضعیت دو زن فقیر و انتقاد از یک مقام رسانهای طالبان بازداشت شده بود.
براساس گزارش سالانه «آزادی مطبوعات در جنوب آسیا» که توسط فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران تهیه شده، در مدت زمانی اول می ۲۰۲۴ تا ۳۰ اپریل ۲۰۲۵ در حدود ۴۸ مورد نقض حقوق رسانهای در افغانستان ثبت شده که ۲۸ مورد آن بازداشت خبرنگاران بوده است.
همچنین، در شاخص جهانی آزادی مطبوعات ۲۰۲۴، افغانستان در میان ۱۸۰ کشور، در جایگاه ۱۷۸ قرار گرفته است؛ رتبهای که پایینتر از ایران و کوریای شمالی بوده است.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در واکنش به این وضعیت اعلام کرده است: «تشدید سرکوب فعالان رسانهای توسط طالبان، بیاعتنایی مداوم به آزادی مطبوعات و آزادی بیان را برجسته میکند. ادامه زندانیکردن روزنامهنگاران، دستورالعملهای سختگیرانه رسانهای و تعطیلی رسانههای مستقل، چشمانداز رسانهای افغانستان را نابود کرده است.»
اتحادیه روزنامهنگاران مستقل افغانستان نیز با استقبال از آزادی پنج روزنامهنگار در پایان ماه جولای، نسبت به ادامه بازداشت چندین فعال رسانهای ابراز نگرانی کرده و از مقامات طالبان خواسته است با آزادی باقیمانده بازداشتشدگان، حسن نیت خود را نشان دهند.
