دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) در تازهترین ارزیابی خود اعلام کرده است که کابل، پایتخت کشور، بهدلیل نزدیکی به گسل فعال چمن، لرزهخیزترین شهر افغانستان بهشمار میرود و در معرض بالاترین خطر زلزله قرار دارد.
در این گزارش، آمده است که افغانستان بهدلیل موقعیت جغرافیایی خود در محل تلاقی سه صفحه تکتونیکی اوراسیا، هند و عربستان، همواره در معرض خطر زلزله قرار دارد.
طبق این گزارش اما وضعیت کابل بهگونه ویژه نگرانکننده است؛ چرا که به گفته گزارش علاوه بر قرارگیری در منطقه پرخطر، رشد سریع جمعیت، شهرنشینی بیبرنامه و ساختوسازهای ناایمن، آسیبپذیری این شهر را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
اوچا هشدار داده است که گسلهای چمن، هریرود، بدخشان مرکزی و درواز از مهمترین تهدیدهای لرزهای در کشور هستند که توان ایجاد زلزلههایی با بزرگی ۷ تا ۸ ریشتر را دارند.
به گفته این نهاد، احتمال وقوع زمینلرزهای با شدت مخرب در بخشهایی از شمالشرق کشور، بهویژه در امتداد گسل چمن، در ۵۰ سال آینده بیش از ۲۰ درصد برآورد شده است.
اوچا میگوید در کنار کابل، شهرهای دیگر از جمله جلالآباد، هرات و بدخشان نیز با درجات مختلفی از خطر لرزهای روبرو هستند. بهویژه در هرات، زلزلههای پیاپی ۶.۳ ریشتری در سال ۲۰۲۳ خسارات گستردهای برجا گذاشت و نشان داد که حتی گسلهایی که پیشتر کمخطر تلقی میشدند، میتوانند فجایع انسانی به بار آورند.
براساس این گزارش، در ده سال گذشته بیش از ۶۰۰ هزار تن در افغانستان از زلزله آسیب دیدهاند و بهطور میانگین سالانه ۱۸۸ نفر جان خود را از دست دادهاند.
با این حال، برخی رویدادها مانند زلزله سال ۲۰۲۲ در پکتیکا و خوست، بیش از هزار کشته و ۱۵۰۰ زخمی بر جای گذاشتهاند.
ملل متحد همچنین هشدار داده است که بیشترین تلفات زلزلههای اخیر را زنان و کودکان متحمل شدهاند. علت اصلی این موضوع، حضور آنان در خانههای غیرمقاوم هنگام وقوع زلزله و محدودیتهای وضعشده بر آزادی حرکت و دسترسی به اطلاعات نجاتبخش توسط ادارهی طالبان در افغانستان عنوان شده است.
اوچا در همچنین در این گزارش بر ضرورت مداخلات فوری برای مقاومسازی سازهها، گسترش آگاهی عمومی و برنامهریزی اضطراری برای کاهش خطرات زلزله در کابل و سایر مناطق آسیبپذیر تأکید کرده است.
