محمد اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین، در تازهترین یادداشت خود گفته است که کشور در یکی از حساسترین مراحل تاریخی خود قرار دارد و «تجاوز نظامی پاکستان»، بحران موجود را بهمراتب عمیقتر کرده است.
او گفته است که اکنون افغانستان در تقاطع دو مسیر قرار دارد: یا فرو رفتن عمیقتر در بحران، یا ایجاد یک اجماع ملی هوشمندانه بر پایه منافع ملی.
او تأکید کرده که برای تعیین مسیر آینده، باید نخست وضعیت کنونی بهدرستی تشخیص داده شود و به این پرسشها پاسخ داده شود: «منافع ملی چیست؟ چگونه میتوان بر سر آن به اجماع رسید؟ و راههای عملی تحقق آن چیست؟»
آقای غنی در ادامه، اخراج اجباری میلیونها مهاجر، ویرانیهای ناشی از زلزلهها و مهمتر از همه، حملههای پاکستان به خاک افغانستان را عواملی دانسته که کشور را در وضعیتی «بهمراتب حساستر از گذشته» قرار دادهاند.
او گفته که این تحولات، نیاز به اقدام فوری و مؤثر را دوچندان ساختهاند. او افزوده است: «حق صلح باید به افغانها بازگردانده شود.»
رئیسجمهور پیشین تأکید کرده که حق دستیابی به صلح پایدار باید به مردم افغانستان بازگردانده شود؛ چرا که صلح، شرط اساسی برای مشروعیت، امنیت، توسعه اقتصادی و رفاه مردم است.
او نوشته است که مردم افغانستان ۴۷ سال است که از این حق محروم ماندهاند.
آقای غنی هشدار داده که در دو سال آینده، افغانستان یا به سوی بازسازی و ثبات پیش خواهد رفت یا به «درهای عمیقتر از بحران» سقوط خواهد کرد.
او راه برونرفت از بحران را در وحدت ملی، حرکت رو به جلو، بازسازی روابط با جهان و ایجاد یک اجماع ملی تازه خوانده؛ اجماعی که به گفته او، بر حمایت اکثریت مردم استوار باشد.
در پایان این یادداشت، آقای غنی تأکید کرده که «برای خود چیزی نمیخواهد»، اما اگر مردم چنین بخواهند، آماده است تا برای یافتن راهحل بحران، تأمین صلح و تقویت وحدت ملی، نقش ایفا کند.
محمد اشرف غنی در اگست ۲۰۲۱ همزمان با ورود طالبان به حومههای کابل کشور را ترک کرد و با همراهانش به ازبیکستان رفت. فرار آقای غنی از کشور با سقوط کابل و رویکار آمدن دوباره حاکمیت طالبان به همراه بود.
