برخی از زنان معترض کشور که پس از روی کار آمدن طالبان به پاکستان پناه بردهاند، میگویند که به دلیل تهدید اخراج اجباری و آینده نامعلوم، نتوانستند امسال عید را جشن بگیرند. آنان از دولت پاکستان میخواهند تا در سیاست مهاجرتی تازهاش بازنگری کند.
دولت پاکستان پیشتر اعلام کرده بود که پس از تاریخ ۳۱ مارچ / ۱۱ حمل، آن دسته از مهاجران افغانستان که فاقد گذرنامه و ویزه معتبر هستند، بهصورت اجباری از این کشور اخراج خواهند شد. امروز، دوشنبه، پایان این مهلت اعلامشده است.
نهادهای حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی مهاجرت بارها از اسلامآباد خواستهاند تا در این تصمیم تجدید نظر کند و پیامدهای انسانی آن را در نظر بگیرد.
در آستانه عید فطر، فضای زندگی بسیاری از مهاجران در پاکستان با ناامیدی و نگرانی همراه شده است. فعالان زن میگویند که به دلیل اعتراض علیه سیاستهای طالبان، ناگزیر به ترک کشور شدهاند، اما اکنون خطر بازداشت، شکنجه و حتی ترور در صورت بازگشت، زندگیشان را تهدید میکند.
شهناز جسور، یکی از مهاجران در پاکستان، به آمو میگوید: «متأسفانه ما از عید تجلیل نمیکنیم. هیچ آمادگی نداریم. وضعیت ما در پاکستان بسیار وخیم است. اخراج اجباری، آینده نامعلوم و چالشهای مهاجرتی، همه دستبهدست هم دادهاند تا حتی نتوانیم عید را احساس کنیم.»
زنان معترض تأکید دارند که اگر به اجبار به افغانستان بازگردانده شوند، احتمال بازداشت و شکنجه آنها بسیار بالا است.
شیرین رضایی، مهاجر دیگر در پاکستان، هشدار میدهد: «اگر اخراج شویم، سرنوشتمان مشخص است. بسیاری از زنان معترض پیش از این بازداشت شدهاند و ماهها را در زندان گذراندهاند. ما هم در صورت برگشت با همان وضعیت مواجه خواهیم شد؛ بازداشت، شکنجه و سرکوب.»
در پی تهدید اخراج اجباری، مهاجران از جامعه جهانی، سازمان ملل و دولت پاکستان میخواهند تا به وضعیت آنان توجه فوری نشان دهند و راهحلی انسانی برای آنان در نظر بگیرند.
عزیزگل افغانبیگ، یکی دیگر از زنان مهاجر در پاکستان، میگوید: «کسانی که به پاکستان آمدهاند، نظامیان پیشین، کارمندان دولت، فعالان حقوق بشر و زنان معترضاند. بازگرداندن آنان به افغانستان، یعنی روبهرو شدن با زندان، شکنجه و خطر ترور. ما از سر ناچاری آمدهایم. هیچکس داوطلبانه خانه و خاکش را رها نمیکند.»
با وجود واکنشهای گسترده بینالمللی، مقامهای پاکستانی تاکنون نشانهای از تغییر در این سیاست نشان ندادهاند. اسلامآباد تأکید کرده که پس از پایان ضربالاجل، مهاجران فاقد مدارک معتبر، بهصورت اجباری به افغانستان بازگردانده خواهند شد.
در کنار فشارهای مهاجرتی، وضعیت روانی و اجتماعی پناهجویان کشور نیز بحرانی شده است. برای بسیاری از این زنان، عید فطر دیگر یادآور جشن نیست، بلکه نماد ترس، بیسرنوشتی و چشمانتظاری است—چشمانتظاری برای سرنوشتی نامعلوم.